Satranç nedir ?
TDK'ya göre:
İki kişi arasında altmış dört kareli bir tahta üzerinde değerleri ve adları değişik siyah ve beyaz on altışar taşla oynanan bir oyun
Wikipedi'ye göre
Satranç, iki oyuncu arasında oynanan bir
[Linkler üyelere. Üye olun...] [Linkler üyelere. Üye olun...]. Bu oyun
[Linkler üyelere. Üye olun...] denilen 8 x 8 'lik
[Linkler üyelere. Üye olun...] bir alan üzerinde
[Linkler üyelere. Üye olun...] ile oynanır. Toplam 64 karenin yarısı siyah, yarısı beyaz renklerden oluşur. Taraflar beyaz ve siyah renkli taşları alırlar, her oyuncunun bir seferde bir hamle yapmasıyla oyun gelişir. Oyunun başında beyaz ve siyahların 16 taşı bulunur. Bunlar bir
[Linkler üyelere. Üye olun...], bir
[Linkler üyelere. Üye olun...], iki
[Linkler üyelere. Üye olun...], iki
[Linkler üyelere. Üye olun...], iki
[Linkler üyelere. Üye olun...] ve sekiz
[Linkler üyelere. Üye olun...] oluşur. Oyunun amacı karşı tarafın şahını
[Linkler üyelere. Üye olun...] etmektir.
Giriş
Satranç aslında tanımlarda anlatıldığı kadar basit bir oyun değil
Bir rus yazar satrancı "Rakiplerden birinin ne olacağını tahmin edip hamleler öncesinden oyunu bırakması" olarak tanımlamıştır
Rus yazarın bu tanımı oyun hakkında hiçbir fikri olmayanlar için ideal bir yorum aslında satranç sadece bir oyun değil satranç bir felsedir satranç bedeninizi kullanmadan yaptığınız tek spor dalıdır herkes oynayabilir eğer satranç oynamak istiyorsanız hiçbirşey size engel değil sakatlıklar yada bozukluklar
Satranç genel tanımıyla beyin kullanılarak oynanan 8*8 64 kareden oluşan bir tahtanın üzerinde farklı nitelikteki taşlarla oynanan oyundur
Satrançta 6 çeşit taş vardır
bunlar:
Şah
Vezir
Kale
At
Fil
ve Piyon(er)dir
Şimdi bu taşları ve özelliklerini teker tanıyalım
ŞAH
Şah hemen bitişiğindeki karelere gidebilir, tek hamlede daha uzak karelere gidemez.
Şah satranç oyununda her şey demektir; şah esir alınca oyun sona erer. Şah her yönde tek kare hareket edebilir.
Şekilde şahın gidebileceği kareler işaretlenmiştir
(Şah tahtadaki en önemli taştır)
İki şah asla yan yana gelemezler! (Karikatürdeki gibi bir sahne asla olamaz)
__________________________________________________ _________________________________
VEZİR
Vezirin hareketi fil ile kalenin birleşiminden oluşur, yani hem dikey hem çapraz hareket edebilir.
Vezir fil ve kalenin hareketlerini tek başına yaptığı için kale ve filin toplam gücünden daha kuvvetlidir.
Şekilde vezirin ve piyonun gidebileceği kareler işaretlenmiştir.
Şekilde vezirin hareketi büyük ölçüde diğer taşlardan etkilenmektedir.
__________________________________________________ ___________________
KALE
Kalenin yatay ve dikeylerde düz hareket eder
Kaleler dik ve yatay sütunlarda hareket ederler.
__________________________________________________ ____________________________________
FİL
Filler çapraz hareket eder.
Oyunun başında her iki tarafında bir siyah ve beyaz olmak üzere iki fili vardır. Bir fil tüm maç boyunca aynı renk karelerde dolaşabilmesi en büyük dezavantajıdır. Fakat iki fil birbirini tamamlayarak taşların basit toplamından daha güçlü hale gelebilir.
Diğer taşlar kalenin hareketini kısıtlar.
__________________________________________________ _______________________________________
AT
At diğer figürlere benzemeyen ve daima sıçramadan ibaret olan orijinal bir hareketi vardır. Atın bu hareketi yatık veya dik herhangi doğrultuda iki hane ilerledikten sonra sağ veya solda bulunan herhangi bir kareye oturmasından ibarettir.
Atın en büyük dezavantajı hareket yeteneğinin kısıtlı olmasıdır. Örneğin a1 hanesindeki bir at h8 hanesine gidebilmek için altı hamle yapması gerekirken bir fil tek hamlede bunu başarabilmektedir.
Şekilde at e4 karesinde bulunmaktadır ve kırmızı ile işaretli olan alanlara gider.(d2,c3,c5,d6,f6,g5,g3,d2)
At diğer figürlerin üstünden atlama yeteneğine sahip olan tek taştır. Diğer taşlar atın hareketini kısıtlamaz.
__________________________________________________ ________________________________________
PİYONLAR
Piyonlar düz olarak ilerlerler.
Piyonlar açılışta (ilk hamlelerinde) isterlerse
iki kare ilerleyebilir.
Piyonlar önlerinde taş bulunduğu zaman ilerleyemezler
Piyonlar tek kare çapraz olarak alabilirler
Piyon bir önceki diagramdaki kaleyi almıştır
TERFİ
Şekilde siyah piyon herhangi bir taşa dönüşebilir. Beyaz piyon ise iki taşı alabilir veya ilerleyebilir.
Piyonlar gidebilecekleri son kareye ulaştıkları zaman istedikleri herhangi bir taşa dönüşebilirler (Şah hariç tabiki). Satranç tarihinde beş vezirle! oynanmış parti bile vardır. Çoğu zaman bu dönüşüm hakkı vezir için kullanılır, fakat her zaman istisnalar vardır.
GEÇERKEN ALMA (EN PASSANT)
Piyonlar için geçerli olan bir diğer alma şeklidir. Bu yeni başlayanların en fazla gözden kaçırdığı hamledir..
Beyaz eğer gösterilen şekilde oynadıysa siyah hemen sonra beyaz taşı alabilir.
__________________________________________________ _____________________________________
Oyunun başında 1 şah 1 vezir 2 at 2 fil 2 kale ve 8 piyon olmak üzere 16 taşımız var
bir satranç tahtası:
sağ dan sola doğru a,b,c,d,e,f,g,h ve yukarıdan aşağı doğru 1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 olarak adlandırılan karelerden oluşur
tahtada bir karenin adresi bulunduğu harf ve rakam sütunlarının kesişme noktasıdır burası karenin adı olduğu gibi adresidirde bu kareler siyah ve beyaz olarak renklendirilirler a1 karesi siyah ile başlar ve yukarı ve sağa doğru beyaz - siyah - beyaz - siyah karelerin rengi değişir
mesela resimlerdede gördüğünüz gibi e3 e5 gd h1 birer satranç karesidir
Taşlar oyunun başında belirli dizilim halindedirler
bu dizilim şöyle: Beyaz için)
2|er-er-er-er-er-er-er-er
1|kale-at-fil-vezir-şah-fil-at-kale
__________________________
a-b-c-d-e-f-g-h
örnek dizilim gif'i
siyah taşlarda ise 1 ve 2 sütunları yerine 7 ve 8 sütünları vardır
Dizilim için ip uçları:
Bu püf noktaları kullanarak öğreniminizin başında taşlarının yerini daha kolay bulursunuz
*kaleler he zaman tahtanın ne köşelerinde olur
*kalenin yanında her zaman at vardır
*atın yanındada fil bulunur
*en çok karıştırılan nokta şah ve vezirin yeridir: şah her zaman kendi renginin tersinde bulunurken vezir her daim kendi rengidedir
E4 - E5 - D4 - D5 kareleri merkez kareler olarak adlandırılır
Oyundaki amaç:
Oyunun amacı rakibin şahını alarak oyunu kazanmaktır oyunun başında merkez kareler ele geçirilerek kombine ataklar ile rakibi vurmak ve şahı almak olarakta tanımlanabilir
Yeni başlıyan bir çok arkadaşın hatası burdadır satrançta amaç herhangi bir taşı yemek değildir şahı yemektir ve bunun üzerine hamleler yapılır eğer siz veziri(örnek) almak için hamleler yapıyorsanız oyunu baştan kaybetmişsiniz demektir
Rotasyon:
Karelerin adlandırılmasını anlatmıştım satrançta gittiğimiz koordinatı yazmayı anlatıyorum